maandag 13 oktober 2014

Be cool. Ga bidden

Artikel uit NRC NEXT van 13 januari 2014, door Thomas Rueb
http://www.nrc.nl/next/van/2014/oktober/13/be-cool-ga-bidden-1427809

Be cool. Ga bidden


Kerk voor jongeren
De kerk loopt leeg? Dat geldt niet voor Hillsong, dat diensten organiseert in een discotheek. Jongeren komen er massaal op af. Ze krijgen lekkere muziek en kunnen bidden voor praktische zaken, zoals een baan of vakantie.

Op de achtergrond klinkt een rommelende bas, je voelt hem verwachtingsvol trillen in je onderbuik. Om je heen hippe jongeren die ongeduldig staan te dringen in de rij. Mutsjes en opgeschoren kapsels, het gekletter van high fives. Felgekleurde verlichting schiet heen en weer op de beat en het ruikt er naar schraal bier. Alsof je een discotheek inloopt.
O, maar wacht even, je lóópt ook een discotheek in. Hij heeft vandaag alleen even een andere functie.
Welkom bij de zondagsdienst van de Hillsong Church Amsterdam, in club Escape op het Rembrandtplein. Elke week schuifelen hier zo’n 1.100 kerkgangers naar binnen voor één van de drie diensten.
Dit is de Nederlandse versie van een wereldwijd succesverhaal. In een tijd waarin kerken steeds meer moeite hebben om mensen te trekken, staan die voor de Hillsong Church letterlijk in de rij. En dat niet alleen, Hillsong weet ook nog eens een doelgroep te bereiken die voor kerken de heilige graal is: jongeren.
Na een gebed was mijn vriendin van haar astma af, vertelt een bezoeker van Hillsong
Wereldwijd telt Hillsong zo’n honderdduizend kerkgangers en 10 miljoen volgers op sociale media. Er zijn inmiddels Hillsong-kerken opgericht in Kaapstad, Berlijn, Barcelona, Moskou, Parijs, Stockholm, Kiev, Kopenhagen, Londen, New York, Los Angeles en verschillende Australische steden. En Amsterdam dus, sinds een jaar of vier.
Bij Hillsong moet je het idee van wat een kerkdienst is even bijstellen. Binnen in de grote zaal van de Escape flitsen op een reusachtig scherm video’s in MTV-stijl: skateboarders, atleten, dansers, stuk voor stuk jonge, mooie mensen met witte tanden en een brede lach. Af en toe zinnen als ‘Built by God’ tussendoor, er klinkt housemuziek. De klapstoeltjes staan opgesteld tot aan het podium.
Het is dat podium waar het allemaal gebeurt. De zaallichten dimmen. Er ontstaat rumoer. De dienst gaat beginnen.

Een negenkoppige band verschijnt en begint onder luid gejuich te spelen. De muziekstijl: denk U2 meets Jonas Brothers. Maar dan met dit soort teksten: „We cry holy is your name, holy, holy, holy.” De woorden worden op het scherm geprojecteerd, ook in vertaling, maar dat lijkt onnodig: de meesten hier zingen ze luidkeels mee met de ogen gesloten en armen uitgestrekt. ‘Worshippen’, noemen ze dat.
Deze liedjes zijn er niet zomaar. Ze liggen aan de basis van het succes. Hillsong is namelijk niet alleen een kerk, maar ook nog eens ’s werelds invloedrijkste christelijke muzieklabel. Boegbeeld is Hillsong United, een rockband die wereldwijd meer dan 16 miljoen albums verkocht. De band trad in 2010 nog op tijdens EO-Jongerendag in de Gelredome in Arnhem; Hillsong United is een internationaal uithangbord voor een kerk die de wereld wil veroveren.

Niet de Biblebelt, maar de grote stad

Dertig jaar geleden werd het Hills Christian Life Centre gevestigd in Sydney door voorgangersechtpaar Brian en Bobbie Houston, vernoemd naar de buurt Baulkham Hills. Begin jaren negentig begon de kerk met het uitbrengen van muziek onder de naam Hillsong.
Toen de naamsbekendheid van het platenlabel die van de kerk ruimschoots overschreed, werd besloten de kerk tot Hillsong om te dopen. Dat hielp, samen met de niet geringe inkomsten uit muziekverkoop, om hun formule uit te breiden naar andere werelddelen.
De strategie: vestig je in het hart van een wereldstad. Associeer je met de populaire cultuur in plaats van met de Biblebelt. Richt je op jongeren. Be cool. Daarom houdt Hillsong diensten in een discotheek en niet in, zeg, een kerk.
„Ze sluiten naadloos aan bij de stedelijke jeugdcultuur”, zegt kerkonderzoeker Miranda Klaver van de Vrije Universiteit. „Hillsong is een brand dat razend knap in elkaar zit.”
Je zou Hillsong een massaconsumptiekerk kunnen noemen. Of je nu in New York of Parijs bent, of in Amsterdam, de dienst is overal hetzelfde, tot de taal en filmpjes aan toe. „De kerk is bij ons niet langer een gebouw”, zegt bezoeker Wander Wierda (18). „Church is family.”

Geen seks voor het huwelijk

Maar denk niet dat Hillsong een soort christendom light is. De uitvoering mag flitsend zijn, de leer is orthodox. De kerk ontleent die aan de pinksterbeweging, een afsplitsing van het protestantisme met een nadruk op de Heilige Geest en zending. Daar hoort ook bij: geen seks voor het huwelijk, geen abortus, geen euthanasie. Homoseksualiteit? Het officiële standpunt is ambigu, onder het adagium: Jezus zei er niets over, dus wij ook niet. De kerkleiders benadrukken dat iedereen welkom is in de kerk.
Er wordt sporadisch in tongen gesproken – het ongefilterd doorgeven van het woord van God in een vreemde taal – en ook genezing door gebed is een onderdeel van de leer. „Na een groepsgebed was mijn vriendin van haar astma af”, vertelt Wierda. „Dat gebeurt bij ons regelmatig.”
Een dienst bij Hillsong mag vooral nooit saai worden of stilvallen. Na het optreden begint de preek. Tijdens de climax begint de band zachtjes te spelen, eerst alleen toetsen, een basje. „Are you ready to pray?” „Yes!”, brult de zaal.
De drums vallen in, opzwepende beat.
Are you ready to pray?” „Yes!”
Rockgitaar.
Will you pray?” „Yes!”
Alles voor de maximale emotie. Tijdens de preek vliegen woorden als ‘awesome’ en ‘really cool’ je rap om de oren. Na elke „Amen!” wordt luid gejoeld en geklapt. Er wordt een dvd van Hillsong United weggegeven.
Het gebed kent hier vaak een verrassend praktische toepassing. Er kunnen kaartjes worden ingevuld, ‘Prayer Requests’, met wensen waar de kerkgangers voor zullen bidden. Ze worden (anoniem) op het scherm geprojecteerd: God wordt bedankt voor baankansen. Voor een financiële meevaller. Een fijne vakantie in Frankrijk. Een rijbewijs. Er wordt gevraagd om genezing van depressie, hartziekte, de ziekte van Crohn, een zenuwaandoening. Maar ook voor iemands kapper die een burn-out heeft. En vooral: heel veel banen.

God heeft een financieel plan!

Die praktische invulling past bij een kerk wiens oprichter ooit een bestseller uitbracht met de titel You Need More Money: Discovering God’s Amazing Financial Plan for Your Life.
„Hands-on”, noemt kerkonderzoeker Klaver dat. „Hillsong behandelt lessen die je de volgende dag meteen op je werk kunt toepassen.” Dat moet helpen om ook mensen aan te trekken zonder religieuze achtergrond. „Ze willen ook een kerk zijn voor onkerkelijken”, zegt Klaver. „De vraag is echter of ze ook buiten bestaande christelijke milieus veel mensen trekken.”
En inderdaad, het verhaal van Mattieu (23), dat hij na de dienst met een brede lach uit de doeken doet, blijkt dat van de meesten hier: opgegroeid in een christelijk gezin, maar weinig ‘feeling’ met de kerk van zijn ouders. Via via van Hillsong gehoord. Eén keer gegaan, nooit meer weggebleven.
Tijdens de dienst is er een moment waarop men zich spiritueel kan verbinden met God. Er bestaat geen formeel lidmaatschap bij Hillsong, tenminste niet meer dan een maillijst voor updates, maar bekering is wel degelijk een onderdeel van de missie.
Op video’s in MTV-stijl zie je jonge, mooie mensen met witte tanden en een brede lach
If you want to say ‘Yes’ to Jesus right now, raise your hand.” Een zestal handen schiet in de zaal omhoog. ‘The decision’, heet dat. Ernst Huber (30) nam de zijne een jaar geleden, vertelt hij. Het was zijn vijfde dienst. „Ik was het niet van plan, maar het was zo intens en toen het werd gevraagd kon ik niet anders dan mijn hand opsteken.” Die maand nog liet hij zich dopen. „Church is family.”
Het Australische echtpaar Richard en Debbie Van der Kolk zijn de voorgangers van Hillsong Amsterdam. „Ik voelde altijd al een roeping om hierheen te komen”, zegt Richard (43). Vier jaar geleden vroeg oprichter Brian Houston hem om een Amsterdamse kerk te beginnen. „De diensten werden op steeds grotere locaties gehouden naarmate het aantal bezoekers steeg.” Richard Vanderkolk hoopt ooit een eigen gebouw in Amsterdam voor zijn kerk te bezitten.
Het vermogen van de Hillsong Church wordt meestal geschat op ergens tussen de 50 en 100 miljoen dollar, het leeuwendeel afkomstig uit muziekroyalty’s en giften. Tijdens de dienst gaat er een emmer rond voor giften en kaartjes voor incasso.
Wander Wierda was erbij vanaf het prille begin, zegt hij, toen de dienst nog in een klein café in de binnenstad werd gehouden en vijftig man trok. Nu is hij als vrijwilliger betrokken bij de productie, die niet onderdoet voor een gemiddeld popconcert. Een vrachtwagen vol professionele apparatuur rijdt om 7.00 uur ’s ochtends voor om op te bouwen: alles moet perfect zijn.
Alleen komende zondag ziet de dienst er ietsjes anders uit: die wordt, bij hoge uitzondering, wél gehouden in een kerk, de Lutherse op het Spui. Dan wordt de muziek „unplugged”. Uit noodzaak, overigens. Hillsong moet even plaatsmaken voor het Amsterdam Dance Event.

1 opmerking:

klaas zei

Wat een leuk feest zeg. Had er graag bij willen zijn!